Paluze Nedir? Taze Üzüm Şırası ve Bademle Hazırlanan Kıbrıs Pudingi

Kıbrıs’ın bağ köylerinde sonbahar geldiğinde, bağ bozumunun coşkusu köy avlularına taşınır. Trodos eteklerinden Mehmetçik’in bağlarına kadar taze sıkılan üzümlerin tatlı kokusu havaya yayılır ve ocaklarda dev bakır kazanlar kaynamaya başlar. Bu bereketli dönemin en zarif ve kadim meyvesi Paluzedir.

Paluze, taze sıkılmış üzüm şırasının un ile ağır ağır pişirilmesiyle elde edilen, üzeri taze bademlerle süslenen ve ipeksi dokusuyla damakta eriyen geleneksel bir Akdeniz üzüm pudingidir.

Paluzenin Hazırlanış İncelikleri

Geleneksel paluze yapımı sabırlı bir süzme ve karıştırma sanatıdır:

1. Üzüm Şırasının Çıkarılması: Hasat edilen beyaz üzümler (özellikle yerel Xinisteri çeşidi) teknelerde ezilerek taze suyu çıkarılır.
2. Kireç ve Killi Toprakla Durultma: Şıra büyük kazanlarda ısıtılırken içine özel beyaz killi toprak (asproyi) atılır. Bu toprak şıradaki tüm tortuyu dibe çökertir ve ekşiliği alarak şırayı pırıl pırıl berraklaştırır.
3. Un ile Çırpma: Durulan şıra tülbentten süzülür; bir kısmı unla karıştırılarak bulamaç yapılır ve kazandaki ılık şıraya yavaş yavaş eklenir.
4. Tahta Kürekle Sürekli Karıştırma: Kazan kaynayana kadar tahta kürekle dibi tutmasın diye durmaksızın karıştırılır. Kıvam koyulaşıp parlak jel kıvamına geldiğinde ateşten alınır.
5. Gül Suyu ve Badem: Kaselere paylaştırılan sıcak paluzenin üzerine taze dağ bademleri batırılır ve gül suyu gezdirilir.

Paluzeden Doğan Diğer Lezzetler: Sucuk ve Köfter

Paluze yalnızca kasede yenilen bir tatlı değildir; adanın kışlık erzak deposunun temelidir:

• Cevizli Üzüm Sucuğu: İpe dizilen ceviz içi dizileri, kaynayan sıcak paluzeye birkaç kez daldırılıp çıkarılır ve gölgede asılarak kurutulur.
• Köfter (Üzüm Lokumu): Kalan paluze kalaylı tepsilere 1 parmak kalınlığında dökülür; güneşte birkaç gün kurutulduktan sonra baklava dilimleri şeklinde kesilip kış aylarında çerez gibi yenir.

Paluze Besin Değeri ve Özellikleri

Özellik	Paluze (Üzüm Şırası Peltesi)	Standart Sütlü Puding
Tatlandırıcı	%100 Doğal Üzüm Şırası Fruktozu	Rafine Şeker
Gluten / Süt	Süt içermez, laktozsuz	Süt, krema ve tereyağı içerir
Antioksidan	Resveratrol ve flavonoid zengini	Düşük
Enerji	Hızlı emilen doğal enerji	Ağır ve yapay tatlandırıcı

Paluze Nerede Yenir?

Eylül ve Ekim aylarında düzenlenen Mehmetçik Üzüm Festivalinde kazanlar dolusu sıcak paluze festivale katılanlara ücretsiz olarak ikram edilir. Ayrıca Lefke ve Yeşilırmak eko-günlerinde taze kaselerde sıcağı sıcağına bu kadim lezzeti tadabilirsiniz.